Aktualizacje zostały podane chronologicznie zgodnie z datą powstawania zmian. Treść książki w swojej ostatecznej formie została oddana do druku 1.07.2025 r., a więc wszelkie zmiany są odnotowane po tej dacie.
Aktualizacja 1. Dnia 23 lipca 2025 r. Prezydent Andrzej Duda podpisał Ustawę z dnia 25 czerwca 2025 r. o zmianie ustawy o obronie Ojczyzny oraz niektórych innych ustaw. Ustawa trafiła do Dziennika Ustaw 28 lipca, a 12 sierpnia 2025 r. weszła w życie.
Odniesienie do książki:
- na str. 225-227 omawiam art. 616a. w nowelizowanej Ustawie o obronie Ojczyzny – jest on tam zacytowany w całości. Następnie opatrzyłem go komentarzem: „Tzw. prawo panoramy lub inaczej prawo krajobrazu to potoczne sformułowanie określające wyjątek w prawie autorskim, które pozwala na utrwalanie obiektów i osób w przestrzeni publicznej bez uzyskiwania od nich zezwolenia (lub ich właścicieli w przypadku obiektów), jeśli stanowią tylko szczegół lub fragment całego kadru. Problem w tym, że jeśli w kadrze znajdą się „obiekty szczególnie ważne dla bezpieczeństwa lub obronności państwa”, jako fotograf możemy mieć problem”. Tymczasem uchwalona w lipcu 2025 nowelizacja ustawy, która weszła w życie 12 sierpnia 2025, zmieniła art. 616a i wprowadziła dwie istotne aktualizacje: (1) zakazem objęto jedynie obiekty zajmowane przez jednostki wojskowe oraz służby specjalne (ABW, AW, CBA, SKW, SWW) – jeżeli te zostały oznaczone znakiem zakazu fotografowania zgodnie z rozporządzeniem, oraz (2) w ust. 2 tego samego art. 616a znalazł się m.in. zapis, iż „zakaz nie dotyczy obrazu stanowiącego jedynie szczegół całości, w szczególności takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza lub obraz zarejestrowany podczas przemieszczania się pojazdu„. Całość zmian opisałem w tym artykule.
Aktualizacja 2. Dnia 28 października 2025 r. w Dzienniku Ustaw zostało opublikowane Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 24 października 2025 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej operatora systemu bezzałogowego statku powietrznego (link do rozporządzenia). Rozporządzenie weszło w życie z dniem 13 listopada 2025 r.
Odniesienie do książki:
- na s. 31 w ostatnim akapicie jest stwierdzenie: „maksymalnie do listopada 2025 r. powinno zostać opublikowane rozporządzenie, w którym zostanie określony m.in. szczegółowy zakres ubezpieczenia, termin powstania jego obowiązku czy też minimalne sumy gwarantowane w zależności od specyfiki operacji.” – mowa tutaj o powyższym Rozporządzeniu Ministra Finansów i Gospodarki z 24 października 2025 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia OC;
- na s. 350 jest stwierdzenie: „obowiązek ten wejdzie w życie dopiero po 9 miesiącach od daty ogłoszenia ustawy (12 lutego 2025 r.), a więc zacznie obowiązywać 13 listopada 2025 r. Do tego czasu ma zostać opublikowane rozporządzenie Ministra Finansów, w którym znajdzie się szczegółowy zakres ubezpieczenia obowiązkowego, termin powstania obowiązku ubezpieczenia oraz minimalna suma gwarancyjna, biorąc pod uwagę specyfikę operacji wykonywanych przez operatorów systemów bezzałogowych statków powietrznych.” – ponownie chodzi o to samo rozporządzenie z 24 października 2025 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia OC;
Aktualizacja 3. Cennik opłat za strefy geograficzne uległ zmianie – aktualne ceny znajdują się na stronie www.pansa.pl/wnioskowanie-o-strefy/
Odniesienie do książki:
- na stronach 178-179 widnieje tabela opłat uiszczanych dla PAŻP za obsługę stref geograficznych, jest to tabela zgodna z tą zawartą w ustawie Prawo lotnicze i z tekstem jednolitym tej ustawy, który ukazał się w Obwieszczeniu Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 września 2025 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy – Prawo lotnicze. Nie mniej PAŻP zmieniło te opłaty już z końcem marca 2025 r.
Aktualizacja 4. Prezes ULC opublikował nowe zwolnienia z przepisów UE, o których więcej napisałem tutaj:
- zwolnienie dla operacji agrolotniczych i demonstracyjnych dla dronów do 180 kg masy
- zwolnienie dla sektora publicznego z ustanawiania KON i klas C5/C6 w STS-01/02
- zwolnienie z konieczności ustanawiania KON dla wszystkich w STS-01/02
Odniesienie do książki:
- na stronie 367 wspomniałem o jednym odstępstwie dla lotów dronami do masy 105 kg w celach rolniczych i demonstracyjnych – odstępstwo to obowiązywało do 6 stycznia 2026 r. Obecnie – od 7 stycznia 2026 r. do 8 sierpnia 2026 obowiązuje zwolnienie dla lotów dronami do tych samych celów, ale o zwiększonej masie: do 180 kg;
- w tym samym fragmencie treści na str. 367 książki napisałem, iż nowych zwolnień należy szukać na stronie ULC, zakładce „Drony” – pozostawiam bez zmian, choć szybciej pojawiają się one w Biuletynie Informacji Publicznej ULC: https://bip.ulc.gov.pl/komunikaty/drony;
Aktualizacja 5. Polska Agencja Żeglugi Powietrznej zaktualizowała warunki lotów w przestrzeniach CTR.
Nowe regulacje w strefach kontrolowanych CTR precyzują loty w kategorii otwartej do 120m, loty wokół przeszkody oraz stosowanie określonych klas BSP. Najważniejsze zmiany w skrócie objęły:
- możliwość realizacji lotów wokół przeszkody w kategorii otwartej powyżej 120m z kompetencjami STS (loty na zasadach OPEN dronami dla tej kategorii, ale uprawnienia pilota do STS)
- możliwość lotów w kategorii otwartej pomiędzy 1-6km od granicy lotniska powyżej 50m AGL z kompetencjami STS (j/w – pilot lata w OPEN, ale musi mieć wyższe uprawnienia STS)
- loty VLOS powyżej 100m, powyżej 6km od granicy lotniska dla pilotów z kompetencjami STS (j/w – pilot lata w OPEN, ale musi mieć wyższe uprawnienia STS)
Odniesienie do książki:
Na stronach 163 i 164 w tabeli stref geograficznej w mojej książce znalazły się opisy zasad lotów w strefach DRA-R, które zostały utworzone ze stref CTR. Opis zasad lotów w tabeli jest skrótowy z podziałem na:
- DRA-RH – strefy CTR powyżej 6 km od granicy lotniska:
- loty do 100 m wysokości nad ziemią nie wymagają uzyskania zgody;
- powyżej 100 m wysokości loty możliwe po złożeniu z wyprzedzeniem planu misji (KSID), akceptacji misji i zgodzie TWR przed samym lotem (jedynie w kategorii szczególnej, w przypadku > 120 m – za zezwoleniem Prezesa ULC lub z certyfikatem LUC);
- DRA-RM – strefy CTR w odległości 1-6 km od granicy lotniska:
- jeśli BSP o masie < 900 g i lot do 30 m wysokości nad ziemią: lot bez zgody (jeśli waga > 900 g, to wysokość jest bez znaczenia – każdorazowo potrzebna zgoda);
- niezależnie od wagi BSP powyżej 30 m wysokości: należy zgłosić z wyprzedzeniem plan misji (KSID), uzyskać akceptację misji, a następnie zgodę TWR przed lotem (maksymalnie do 50 m na zasadach A2 w kategorii otwartej lub w kategorii szczególnej, powyżej 50 m tylko w kategorii szczególnej) loty możliwe za zgodą zarządzającego;
- DRA-RL – strefy CTR w odległości < 1 km od granicy lotniska:
- wymaga zgłoszenia z wyprzedzeniem planu misji (KSID), otrzymania jej akceptacji oraz zgody TWR przed samym lotem (tylko w kategorii szczególnej);
Wg nowych zasad ogłoszonych przez Agencję 5 lutego 2026 r. możliwości wykonywania lotów w CTR w kategorii otwartej są większe, a potencjalne ryzyko jest mitygowane poprzez konieczność posiadania uprawnień STS przez pilota oraz dronów klasy C0-C4. Szczegóły zawarte są na poniższej grafice (źródło: pansa.pl):
